PDKS Zorunlu mu? KVKK, Parmak İzi ve Konum Verisi

İşveren PDKS kullanmak zorunda mı?

Genel bir PDKS zorunluluğu yoktur; işveren giriş-çıkışı imza föyüyle de tutabilir. Ancak İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir (md. 63), bunu aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve zamlı ödenir (md. 41). Fazla çalışma yaptırılacaksa işçinin onayı alınmalı ve yıllık 270 saat sınırı aşılmamalıdır.

Bu yükümlülüklerin her biri, kimin ne kadar çalıştığının doğru bilinmesini gerektirir. Bir uyuşmazlıkta giriş-çıkış kayıtları, puantaj çizelgeleri ve bordrolar çalışma sürelerini gösteren en önemli belgeler arasındadır. Bu yüzden zorunlu olmasa da düzenli ve değiştirilemeyen bir kayıt sistemi işveren için güvencedir.

Parmak izi ve yüz tanıma ile mesai takibi

Parmak izi, yüz ve iris biyometrik veridir ve 6698 sayılı KVKK'nın 6. maddesinde özel nitelikli kişisel veri olarak sayılır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı ilke kararıyla (Resmî Gazete, 02.06.2026) işyerlerinde yalnızca mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesinin Kanun'un 6. maddesindeki işleme şartlarından hiçbirine dayanmadığını ve çalışanın açık rızası olsa dahi ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu belirlemiştir.

Kurul, işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle bu konuda verilen rızanın özgür iradeye dayandığından söz edilemeyeceğini vurgular. Güvenlik amaçlı kimlik doğrulama ve kritik alanlara erişim kontrolü kararın kapsamı dışındadır; ancak orada da işleme sınırlı ve ölçülü olmalıdır.

Mesai takibini parmak izi ya da yüz tanıma ile yapan işverenler biyometrik olmayan bir yönteme geçmelidir. Kararın ayrıntıları ve geçiş adımları için: "Parmak izi ile mesai takibi yasak mı?" rehberi.

Konum verisi kullanılabilir mi?

Konum da kişisel veridir; ancak özel nitelikli veri değildir. Mobil PDKS'de konum, çalışanın işyerinde olup olmadığını doğrulamak gibi belirli ve meşru bir amaçla, yalnızca işlem anında alındığında ölçülülük ilkesine uygun hale gelir. Çalışanın gün boyu ve mesai dışında izlenmesi ise ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir.

İşverenin yapması gerekenler

• Çalışanları hangi verinin, hangi amaçla, ne kadar süre işlendiği konusunda aydınlatın (KVKK md. 10).
• Yalnızca amaç için gerekli veriyi toplayın; biyometrik veriden kaçının.
• Verilere erişimi yetkiyle sınırlayın: şube yetkilisi yalnızca kendi ekibini görsün.
• Kayıtlarda yapılan elle değişiklikleri kim, ne zaman yaptı şeklinde saklayın.
• Fazla çalışma için işçinin onayını alın ve 270 saat sınırını izleyin.

Personelix bu konuda ne yapar?

Personelix PDKS parmak izi ya da yüz verisi toplamaz. Konum yalnızca giriş, çıkış ve mola işlemleri sırasında doğrulanır. Veriler Avrupa Birliği'ndeki (Google Cloud, Belçika) sunucularda şifreli saklanır ve günlük yedeklenir. Portalda yapılan hassas değişiklikler İşlem Geçmişi'nde alan alan saklanır; aydınlatma metni ve başvuru formu sitede yer alır.